افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې (UN Women) په یوه راپور کې ویلي، له افغانستان سره د بهرنیو مرستو کمېدو، په دې هېواد کې د ښځو تر مشرۍ لاندې ۸۲ سلنه بنسټونه د بندېدو له ګواښ سره مخ کړي دي.
رخشانه: دې بنسټ د «ښځو په مشرۍ او د ښخو د حقونو په بنسټونو د مرستو کمېدو اغېز» په راپور کې ویلي، له افغانستان سره د بهرنیو مرستو کمېدو وروسته، د ښځو په مشرۍ سازمانونو خپل خدمات محدود کړي او خپل ځینې کارکوونکي یې له دندو لرې کړې دي.
د ملګرو ملتونو راپور کې راغلي، په ۲۰۲۵ میلادي کال کې له افغانستان سره د بهرنیو مرستو تر کمېدو وروسته، د دې بنسټونو فعالیتونه محدود شوي او د هغو د یو شمېر د بندېدو ګواښ زیات شوی دی.
د راپور له مخې، د ملګرو ملتونو له خوا سروې شویو ۶۱ بنسټونه، چې په افغانستان کې د ښځو په مشرۍ سازمانونو ۸۲ سلنه جوړوي ویلي، د بودیجې کمښت د دې لامل شویو چې دا بنسټونه د «بندېدو له خطر» سره مخ شي.
ملګرو ملتونو خپل راپور کې لیکلي، په ۲۰۲۵ کال کې سروې شويو ۷۲ سلنه بنسټونو د بودیجې کمښت تجربه کړی. ۴۹ نورو بنسټونو ویلي د تېر کال په پرتله یې په ۲۰۲۶ کې مالي وضعیت «بحراني» شوی دی.
په دې راپور کې راغلي، په ټول کې د ښځو تر مشرۍ لاندې ۷۴ بنسټونه، چې د ملګرو ملتونو له خوا سروې شوې، یوازې یو بنسټ د تل لپاره تړل شوی او ۴۰ نور بنسټونه، ښايي تر راتلونکو ۱۲ میاشتو پورې خپل فعالیت ودروي او یا په بشپړه توګه بند شي.
دې بنسټ ویلي، د بودیجې کمېدو افغانستان کې د ښځو تر مشرۍ لاندې بنسټونو د خدماتو وړاندې کولو توان او وړتیا اغېزمنه کړې، په داسې حال کې، چې د تېر کال په پرتله، مرستو ته د ښځو او نجونو اړتیا «زیاته» شوې ده.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې لیکلي، د ښځو تر مشرۍ لاندې ۶۲ سلنه بنسټونه چې د دې سازمان له خوا سروې شوي ویلي یې دي، دوی اوس د مرستو د کمښت له امله د پخوا په پرتله لږ ښځې او نجونې تر پوښښ لاندې راولي.
د دې بنسټ د راپور له مخې، ۵۴ سلنه بنسټونو ویلي، د وړتیا د محدودیت او بودیجې د کمښت له امله اړ شوي، ښځې او نجونې د انتظار په نوملړ کې ځای کړي یا یې له منلو ډډه وکړي.
راپور راوړي، د خدماتو په سکتور کې ۷۶ سلنه ادارو د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي قضیو د مدیریت او راجع کولو لپاره د خدماتو د پام وړ کمېدو یا بندېدو راپور ورکړی دی.
د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې له افغانستان سره د بهرنیو مرستو په کمېدو اندېښنه ښودلې وايي، د ښځو تر مشرۍ لاندې بنسټونه، د خپلو فعالیتونو د دوام لپاره د مالي ملاتړ غوښتنه کوي.
ملګرو ملتونو په افغانستان کې پر بنسټونو د طالبانو محدودیتونو ته په اشارې وايي، ډېری له دې بنسټونو د بودیجې د برابرېدو او بسپنه ورکوونکو سره د ښځو تر مشرۍ لاندې بنسټونو د مستقیمې اړیکې غوښونکي دي.
طالبانو په تېرو څه باندې پنځو کلونو کې، په هېواد کې اړمنو کسانو په ځانګړې توګه ښځو او نجونو ته د مرستو رسولو په برخه کې مستقیمه لاسوهنه کړې ده.
له کال زیاده موده کېږي، چې د ملګرو ملتونو کارکوونکي، د طالبانو له خوا د دې بنسټ دفترونو ته له ورتګ څخه راګرځول شوي دي.
ملګرو ملتونو په وار وار ویلي، د ښځینه کارکوونکو له شتون پرته نه شي کولی افغان ښځو او نجونو ته د هغوی له کلتور او شرایطو سره سمې مرستې وړاندې کړي.
