د کاناډا ونکوور ښار کې مېشتو یو شمېر افغان کډوالو، افغانستان کې د عبدالرحمن خان له خوا د «هزاره ګانو د نسل وژنې» ۱۳۴ مې کلیزې یاد غونډه جوړه کړه.
رخشانه: دا پروګرام پرون یکشنبې د (د تلې ۱۲ مه) د «د برېټیش کلمبیا هزاره ګانو د ټولینز انجمن» په کوربتوب د لسګونو افغان وګړو په ګډون جوړ شوی وو.
د دې پروګرام جوړونکو جوړونکو ویلي، افغانستان کې د عبدالرحمن خان له خوا «د هزاره نسل وژنې کلیزه» د لسګونه، ځورولو، تبعیض، ډلیزو وژنو او هزاره ګانو د هدفي تاوتریخوالي یادونه کوي.
دوی ویلي، چې د هزاره ګانو ځورول یوازې په تېر پورې اړه نه لري، هزاره ګان لا هم د قومي او مذهبي هویت په دلیل افغانستان کې د نسل وژنې له اقداماتو سره مخ دي.
د دې پروګرام د جوړونکو په وینا، کاناډا د هزاره ګانو په وړاندې سیستماتیک تبعیض او تاریخي ځورول په رسمیت پېژندلي او د هزاره ټولنې په وړاندې بریدونه یې په ښکاره ډول غندلي دي.
د «برېټش کلمبیا هزاره ټولنیزې ټولنې» ویلي، د هزاره ګانو په وړاندې د نسل وژنې اقدامات لا هم دوام لري.
دوی د بلاق شنوونکو شبکې د راپور پر بنسټ ویلي، «په تېرو پنځو کلونو کې د طالبانو د عواملو او وسله والو کسانو له خوا لږ تر لږه ۳۶ وژونکي ترهګریز بریدونه او د مستقیمو وژنو ۴۷ مستندې قضیو کې د هزاره ټولنې د ۸۱ ښځو او ۲۴ ماشومانو په ګډون په لږ تر لږه ۴۹۷ کسان وژل شوي او ۳۶۳ تنه ټپیان شوي دي.»
د دې پروګرام جوړونکو زیاته کړې، هزاره افغان ښځې او نجونې د نژادي او جنسیتي تبعیض له لمنځه وړلو له امله، د خورا سختو جبري او خپلسرو توقیفونو سره مخ دي.
دوی د کاناډا له دولت او دې هېواد له پارلمان نه غوښتي، چې د هزاره ګانو په وړاندې د جرمونو او بشري حقونو د سرغړونو مستند کول او څېړنه پیاوړې کړي او په دې برخه کې د ملګرو ملتونو، خپلواکو څېړونکو او نورو نړیوالو بشري حقونو ادارو سره همکاري وکړي.
د برېټش کلمبیا هزاره ټولنې ویلي «د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو خپلواک پلټوونکی میکانېزم (IIM-A) باید د هزاره ګانو په وړاندې د ډلیزو جرمونو په اړه د دوی په بشپړ تاریخي شرایطو کې څېړنې ته لومړیتوب ورکړي.»
دوی د کاناډا پر حکومت او پارلمان غږ وکړ، چې د هزاره ګانو پر وړاندې د ترسره شویو جرمونو د قانوني ماهیت د ټاکلو لپاره د مناسبو نړیوالو قوانینونو، میکانېزمونو او واک لرونکو محکمو له لارې، د نسل وژنې کنوانسیون او نورو پلي کېدونکو نړیوالو قوانینونو سره سم، د نړیوالو هڅو ملاتړ وکړي.
د غونډې جوړونکو ویلي، د هزاره ګانو او نورو لږکیو لپاره چې له جدي او مستندې ځورونې سره مخ دي، کاناډا ته د بشري او ملاتړ لارې باید وساتل شي او پیاوړې شي.
د «برټش کولمبیا هزاره ټولنیزې ټولنې» غړو په افغانستان کې د هزاره ګانو د نسل وژنې د قربانیانو په پېژندلو سره د اسنادو، د دې پېښې د عاملینو د حساب ورکولو او د عدالت غوښتنه وکړه.
