د «نسل وژنې د څار» سازمان، په افغانستان کې د هزاره ګانو د وضعیت په اړه یوه راپور کې ویلي، هزاره ښځې او نجونې د طالبانو د تبعیضي، محرومیت او جنسیتي ځورونې نظام له ګواښ سره مخ دي.
رخشانه: د دې بنسټ په راپور کې، چې نن (دوشنبې د تلې ۱۳ مه) خپور شوی راغلي، افغانستان کې هزاره ښځې او نجونې، د قومي، مذهبي او جنسیتي هویتونو په دلیل، په ناانډوله توګه په نښه شوې دي.
په دې راپور کې ویل شوي، د ۱۸۰۰ مې پېړۍ په وروستیو کې د افغانستان د پخواني پاچا لښکرو د هزاره ګانو ښځې او نجونې د غلامۍ، جبري کډوالۍ او جنسیتي تاوتریخوالي له ګواښ سره مخ کړې وې.
د دې سازمان په وینا، د طالبانو تر بیا واک ته رسېدو وروسته په افغانستان کې د هزاره ګانو وضعیت لا خراب شوی او دا قومي ډله د خپل ژوند او ځمکو د له لاسه ورکولو سره مخ شوې ده.
په راپور کې راغلي، د طالبانو تر واک لاندې افغانستان کې هزاره ګان، لا هم د ژوند، ځمکو، ټولنیزو جوړېښتونو د لمنځه تلو، جبري کډوالۍ او محرومیت سره مخ دي.
دې سازمان زیاته کړې، په افغانستان کې هزاره ګان له یوې پېړۍ زیاتې مودې راهیسې، د خپل قومي او مذهبي هویت په دلیل، له ځورولو او هدفي ځپلو سره مخ دي.
د نسل وژنې څار ډلې د طالبانو په لومړۍ دوره کې د هزاره ګانو ټولوژنې ته اشاره کړې وايي، دې قومي ډلې په هغه دوره کې پراخه ځپنه تجربه کړې، چې په ډېری مواردو کې یې د نسل وژنې اندېښنې رامنځ ته کړې دي.
د دې سازمان په وینا، مذهبي نه زغم او د احتمالي مخالفینو د ځپلو لپاره لېوالتیا د ۱۹۹۸ کال د اګست میاشت کې د مزارشریف ښار کې د طالبانو له خوا د هزاره ګانو د ډلیزې وژنې لپاره تر ټولو احتمالي انګېزې وې. د نسل وژنې څار ډلې ویلي، دا پېښه د طالبانو له خوا د نسل وژنې د ارادې یوه څرګنده بېلګه وه.
دې بنسټ په خپل راپور کې له ۲۰۱۷ تر ۲۰۲۱ پورې د هزاره ګانو په وړاندې هدفي بریدونو ته اشاره کړې ویلي یې دي، په دې موده کې یې له ۶۵ زیات بریدونه په افغانستان کې ثبت کړي، چې هزارګان په کې په نښه شوي او په ټول کې له ۷۵۰ زیات ملکي وګړي په کې وژل شوي دي.
دغه راز یاد سازمان په افغانستان کې د هزاره ګانو په وړاندې د داعش ډلې بریدونو ته هم اشاره کړې وايي، داسې ښکاري، چې داعش د هزاره ګانو په وړاندې د فزیکي تاوتریخوالي اصلي عامل وي.
د دې بنسټ په وینا، داعش په افغانستان کې پر هزاره ګانو د مرګونو بریدونو مسوولیت په غاړه اخلي، خو طالبان بیا د تاوتریخوالي له نورو جنجالي ډولونو کار اخلي.
د هزاره ګانو د نسل وژنې سازمان له ملګرو ملتونو غوښتي، چې افغانستان کې پر هزاره ګانو د داعش د بریدونو په اړه پلټنې وکړي او د دې تحقق پایلې دې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ته وړاندې کړي.
